Tình trạng ca khúc được sử dụng tùy ý cho nhạc chuông, nhạc chờ mà không xin phép tác giả và ca sĩ đang gióng lên những hồi còi báo động về việc vi phạm tác quyền âm nhạc.
|
 Ca sĩ Bảo Thy nổi lên từ những bài hát trên mạng |
Tuy nhiên, do thiếu hiểu biết, chính những người trong cuộc lẫn đơn vị liên quan đều loay hoay tranh cãi mà chẳng đi đến đâu.
Từ việc người hát đòi kiện...
Mới đây nhất, vào cuối tháng 8, Cty TNHH dịch vụ giải trí Mỹ Tâm gửi công văn cho Hiệp hội Công nghiệp ghi âm VN (RIAV) yêu cầu thanh toán thù lao tiền liên quan. Sở dĩ như vậy là vì lâu nay, RIAV đã tự tiện cung cấp những bài hát do Mỹ Tâm ghi âm cho các nhà mạng như MobiFone, VinaPhone, Viettel, không thông qua ca sĩ.
Công văn cũng khẳng định rằng "trong quá trình hợp tác ghi âm với một số hãng băng đĩa, ca sĩ Mỹ Tâm chưa bao giờ ký hợp đồng chuyển giao quyền liên quan của mình cho bất kỳ hãng nào".
Để đối phó, ngày 13.10 vừa qua, RIAV tổ chức tọa đàm về quyền liên quan của nhà sản xuất và ca sĩ, với lý do một số câu chữ trong điều luật 30 của Luật Sở hữu trí tuệ không rõ ràng. Tuy nhiên, theo luật sư Nguyễn Văn Viễn.
Công văn của Cty Mỹ Tâm lẽ ra phải gửi đến hãng băng đĩa đã thu âm những bài hát của cô, bởi: "Vấn đề phụ thuộc vào hợp đồng giữa ca sĩ và nhà ghi âm. Nếu mục tiêu chỉ là phát hành ca khúc trên thị trường băng đĩa thì giữa hãng sản xuất và ca sĩ buộc phải có cuộc thương thuyết tiếp theo.
Trong trường hợp đó, nhà sản xuất bị xem như vi phạm hợp đồng và ca sĩ có quyền kiện. Còn nếu trong hợp đồng ghi rõ, nhà sản xuất có quyền sử dụng bài hát cho những mục đích khác, không hạn chế cụ thể một mục đích nào, thì họ không sai".
... đến ca sĩ nước ngoài nổi giận
Lâu nay, việc đặt lời Việt cho ca khúc nước ngoài khá phổ biến trong giới ca sĩ, khi họ nhắm vào một bài hát nào đó đang ăn khách. Sự việc chỉ bùng lên khi ca sĩ Lenka (Australia) tại một cuộc họp báo ở Hà Nội công bố rằng cô rất buồn khi có một ca sĩ VN hát bài hát của mình bằng tiếng Việt mà không hề thông báo.
Lập tức, người trong cuộc liên quan - Bảo Thy - khẳng định, rằng cô đã làm đúng quy định từ thủ tục xin phép đến tiền tác quyền ca khúc "Thiên thần trong truyện tranh" (do cô và Trịnh Tú Trung viết lại lời Việt từ ca khúc "The show" của Lenka).
Còn nhớ, cách đây không lâu, ca sĩ xứ Hàn Jang Nara từng bị một tác giả người Mỹ đòi kiện vì sử dụng bài hát của ông mà không xin phép, đổi tên khác và viết lời Hàn, biểu diễn bằng tiếng Anh và tiếng Hàn.
Thực sự, Bảo Thy chỉ mới ký hợp đồng sử dụng ca khúc trong album CD, với mục đích không kinh doanh, dùng ca khúc này làm nhạc chờ điện thoại để làm từ thiện. Còn việc trả tiền tác quyền là thông qua Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc VN (VCPMC).
Ông Đinh Trung Cẩn - Giám đốc VCPMC phía nam - cho biết: "Trung tâm đã ký kết song phương về bảo vệ quyền tác giả âm nhạc với tổ chức AFRA, Hiệp hội Bản quyền âm nhạc của Australia. Vậy nên, các đối tượng sử dụng âm nhạc quốc tế trên lãnh thổ VN phải xin phép và trả tiền thông qua trung tâm, trung tâm sẽ có trách nhiệm chuyển cho các đối tác vào mỗi cuối năm. Đây cũng là bài học cho ca sĩ VN, đã đến lúc ca sĩ nước ngoài có thể kiện ca sĩ trong nước.
Còn trong trường hợp này, Bảo Thy có lỗi vì cô chỉ ký hợp đồng sử dụng ca khúc trong CD, còn việc biểu diễn hay phát hành khắp nơi và trên mạng lại là chuyện khác".
Tuy nhiên, khi được hỏi, vấn đề mấu chốt là AFRA có ký trực tiếp hợp đồng bảo hộ tác quyền với ca sĩ Lenka không, thì ông Cẩn chưa thể trả lời.