Chắc mỗi chúng ta không thể quên khi tuổi ấu thơ chúng ta vừa vỗ tay đều và vừa đi vừa đánh trống. Chính lúc đó ta đã bị nhịp điệu chi phối vào lối sống có tổ chức, có kỷ luật. Từ ta “chưa xưa” nghĩ về các em hiện nay thì chúng ta thấy khi các em đứng vào hợp ca hay hoà đàn thì toàn bộ từ thể xác đến tinh thần đều bị các nhân tố tiết tấu, giai điệu, hoà thanh, âm sắc của âm nhạc hấp dẫn, khơi gợi những cảm xúc.

Những bài hát và những bản nhạc hay  gợi lên cho các em những hình ảnh quê hương đất nước. Ảnh minh họa

Nếu nói cụ thể hơn là nội dung âm thanh, những tác phẩm ca nhạc tiêu biểu các thế hệ của dân tộc và loài người làm tâm hồn của các em được bồi dưỡng và nâng cao không ngừng. Các em lại thấy có nhu cầu truyền lại cho người khác những cảm thụ tốt đẹp đó bằng hoạt động ca hát. Những bài hát và những bản nhạc hay không thể không gợi lên cho các em những hình ảnh quê hương đất nước. Khi giàu trí tưởng tượng thì càng nhiều ước mơ và hướng tới trong việc định hướng cho tương lai.

Hơn 60 năm qua,các thế hệ nhạc sĩ tiếp nối nhau đã tặng cho tuổi thơ nhiều bài hát mãi còn lưu dấu, mãi còn vang ngân : Lưu Hữu Phước có “Reo vang bình minh”, “Thiếu nhi thế giới liên hoan” ; Văn Chung có “Lỳ và Sáo”, “Lượn tròn lượn khéo” ; Nguyễn Xuân Khoát có “Thằng bờm", “Con Cò” ; Hùng Lân có “Hè về” ; Phong Nhã có “Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn Thiếu niên nhi đồng” ; Phạm Tuyên có “Chiếc đèn ông sao” ; Phan Huỳnh Điểu có “Đội kèn tí hon” ; Mộng Lân có “Em là mầm non của Đảng” ; Hoàng Vân có “Mùa hoa phượng nở” ; Trịnh Công Sơn có “Em là bông hồng nhỏ” ; Phạm Trọng Cầu có “Cho con” ; Xuân Giao có “Em mơ gặp Bác Hồ” ; Hoàng Long và Hoàng Lân có “Người cho em tất cả” ; Khánh Vinh có “Tia nắng hạt mưa” v.v… Nhiều bài hát đã động viên thôi thúc các em, khuyến khích và cuốn hút các em làm theo 5 điều Bác Hồ dạy, làm ngàn việc tốt, cùng với cha anh hoàn thành sứ mệnh mà lịch sử đã giao phó.

 Nhưng năm tháng qua đi chẳng lẽ không còn bài hát nào khác phù hợp với ngày nay? Ảnh minh họa

Những năm gần đây số bài hát có chất lượng và để các em thích thú vẫn còn ít. Có lẽ vì vậy mà không hiếm trường hợp các em cứ hát lại những bài hát cũ. Chẳng lẽ sang thế kỷ mới rồi mà cứ “Em đưa cơm cho mẹ đi cày” hay “Bé bé bằng bông” mãi sao?! Tôi đã nhiều lần chứng kiến ở một số hội diễn mà các em (và cả bố mẹ dắt tay con ra sân khấu) hát những bài ấy. Vẫn biết rằng những bài hát hay thì người lớn cứ tập cho các em, nhưng năm tháng qua đi chẳng lẽ không còn bài nào khác phù hợp với ngày nay?!

Trách nhiệm ấy thuộc về Đoàn, Đội và cả nhà trường và những người có trách nhiệm ở trung ương cũng như các địa phương, trong đó có cả các nhạc sĩ thân mến đang mong muốn hướng âm nhạc cho tuổi thơ và vì phong trào ca hát của các em ở mọi lứa tuổi : từ mẫu giáo đến nhi đồng, thiếu niên. Riêng với học sinh trung học chúng ta đã có chú ý, đã có một số bài hát cho lứa tuổi này, nhưng chưa nhiều. Biết rằng sáng tác cho cái tuổi “nửa người lớn, nửa trẻ con” trước ngưỡng cửa của cuộc đời là cực kỳ khó.

Những âm thanh ghi nhận lúc tuổi ấu thơ nhiều khi theo con người ta tới suốt cuộc đời. Ảnh minh họa

Mặt khác chúng ta cũng cần lưu ý đến việc sáng tác các bản nhạc không lời cho độc tấu và hoà tấu các nhạc cụ dân tộc. Với nhạc cụ dân tộc cũng cần có nhiều loại và có chất lượng cao để các em sử dụng như sáo nhựa, đàn T’rưng bằng gỗ hay bằng kim khí hoặc các loại trống ếch nữa. Trong các nhà trường Phổ thông cơ sở và Trung học phổ thông nên dành thời gian luyện tập để các em có thể hoà tấu được các loại nhạc cụ ấy. Chúng ta cần triệt để khai thác các lối chơi dân tộc cổ truyền như múa sư tử chẳng hạn. Bởi lẽ các em đã từng đánh trống sư tử rất khoái trá khi cảm thấy sức mạnh những tiếng trống của mình đã điều khiển nổi một con thú dữ như con sư tử, buộc nó phải nhảy múa, phải lạy, phải ngủ, phải ngồi…

Các Nhà thiếu nhi, các Trung tâm ca hát và nhà trường nên thường xuyên tổ chức dạy những bài hát mới được sáng tác, cũng như việc tổ chức các cuộc thi đàn và hát (kể cả dân ca, dân nhạc) có chấm, chọn trao giải thưởng cho các em. Làm được như thế thì chắc chắn phong trào sẽ thu được nhiều tín hiệu vui và có hiệu quả cụ thể, vì âm nhạc có tác dụng về nhiều mặt đối với sự phát triển toàn diện của các em.

Những âm thanh ghi nhận lúc tuổi ấu thơ nhiều khi theo con người ta tới suốt cuộc đời. Hy vọng sắp tới đây sẽ có nhiều bài hát hay cho các em; đồng thời đẩy mạnh thường xuyên hơn nữa việc đưa âm nhạc đến với các em và là đề tài nghiên cứu nghiêm túc được thực hiện rộng rãi trong phạm vi cả nước,trong đó vai trò các phương tiện thông tin đại chúng cũng góp một phần hết sức quan trọng.

Nhạc sĩ Dân Huyền