Ở Thanh Ngân có một “cái duyên” không kén kép diễn, và những chàng kép diễn chung với Thanh Ngân điều tạo được chỗ đứng trong khán giả…

Hành trình với sân khấu 

"Khi đứng trên bục vinh quang nhận huy chương vàng giải Trần Hữu Trang năm 1996, Thanh Ngân dường như không tin đó là sự thật, Ngân đã khóc thật nhiều. Khóc vì hạnh phúc, vì vui mừng và vì nhiều thứ nữa, nhưng điều quan trọng nhất mà Ngân nghĩ đến lúc ấy là mình đã thực sự chiến thắng được bản thân, biết đứng lên sau thất bại của giải lần trước..."

Trong sự bồi hồi, xúc động Thanh Ngân kể lại kỷ niệm lần đầu tiên tham gia dự giải Trần Hữu Trang cho tôi nghe. Năm 1995, nghe lời động viên của gia đình và bạn bè, Ngân đánh liều ghi tên tham dự giải Trần Hữu Trang, nhưng may mắn đã không mỉm cười với cô. Thanh Ngân buồn và hụt hẫng, cô suốt ngày ủ rũ, mặt lúc nào cũng buồn rười rượi.

Thấy vậy, ba má và chị gái - nghệ sĩ Thanh Hằng đã an ủi, động viên Ngân rất nhiều, cộng vào đó là sự quan tâm của thầy cô, bạn bè, nỗi buồn trong cô rồi cũng dần nguôi ngoai, Thanh Ngân lại vui tươi ca hát như con chim nhỏ, tiếp tục niềm đam mê của mình trên các sân khấu. Đến giải Trần Hữu Trang năm sau, mọi người động viên Thanh Ngân tiếp tục dự thi.

Lúc đầu Ngân từ chối vì sợ rằng thất bại lại sẽ đến với mình, sợ rằng cô sẽ phải buồn một lần nữa..., nhưng rồi trước sự động viên rất lớn của các thầy cô trong Hội Sân khấu và sự quyết tâm của chính bản thân mình, Thanh Ngân "nhắm mắt đánh liều" đi thi.

Với vai Võ Thị Sáu trong Người con gái đất đỏ (tác giả Đăng Minh), đêm chung kết, Thanh Ngân đã khiến cho Ban Giám Khảo và khán giả bất ngờ với lối diễn tự nhiên, trong sáng, lột tả sâu sắc tính cách của nhân vật – một người con gái kiên cường, bất khuất, nhưng cũng rất dịu dàng, đằm thắm. Chính vai diễn đầy ấn tượng đó đã đem giải cao nhất về cho Thanh Ngân. 
 
Sinh ra trong một gia đình truyền thống, có ba đời hoạt động nghệ thuật (bà cố là bầu gánh hát Tân Hí Ban, bà ngoại là nghệ sĩ Tư Hai Len và mẹ là nghệ sĩ Kim Hoa) nên dòng máu cải lương dường như đã thấm sâu vào Thanh Ngân từ thuở còn trong bụng mẹ. Ngay từ khi lên 3 tuổi, dù ngọng líu, ngọng lô nhưng cô bé đã bập bẹ bắt chước bà và mẹ trong những lúc mọi người tập tuồng.

Thông minh, lanh lợi, nên bé Ngân học lóm rất nhanh. Có một dịp, Ngân được theo bà ngoại sang nhà nghệ sĩ Phùng Há chơi, khi nghe bà kêu biểu diễn thử, bé đã không ngần ngại, mạnh dạn chạy ra giữa nhà vừa ca cải lương vừa làm những điệu bộ minh họa, mọi người khi đó không ai nhịn được cười và ai cũng thầm nghĩ rằng sau này Ngân sẽ là một nghệ sĩ cải lương có tài.

Lớn lên trong niềm đam mê sân khấu, ước mình sẽ trở thành một nghệ sĩ tài danh được nhiều người yêu mến, nhưng bên cạnh niềm đam mê lớn lao đó, Thanh Ngân còn ấp ủ cho mình một ước mơ khác: sẽ trở thành một Luật sư giỏi, đem công bằng đến cho mọi người, cho xã hội. Chính vì thế mà Thanh Ngân rất chăm học và năm nào cô cũng đạt danh hiệu học sinh khá, giỏi của lớp. "Cha mẹ đi diễn rày đây mai đó, nên Ngân phải về Gò Vấp ở với cô Út để có thể ổn định việc học hành.

Tự lo cho bản thân mình, thiếu vắng tình thương cha mẹ Ngân thấy cô đơn vô cùng. Học đến hết lớp 9, gia đình lâm vào cảnh sa sút về kinh tế nên cha mẹ không thể tiếp tục gửi tiền cho Ngân theo học nữa. Phải bỏ học, từ bỏ ước mơ của mình Ngân buồn và thất vọng lắm, nhưng vì hoàn cảnh gia đình Ngân phải gạt nước mắt, tạm biệt thầy cô, bạn bè...".

Để phụ giúp thêm kinh tế cho gia đình, Thanh Ngân bắt đầu đến với Sân khấu cải lương – năm ấy cô vừa tròn 18 tuổi. Theo các đoàn hát như Hương Tràm, Hương Bưởi, Minh Tơ... đi diễn khắp các tỉnh, khó khăn, vất vả trăm bề đối với một cô gái nhỏ nhắn, yếu ớt như Ngân. Nhưng cũng chính từ đó Thanh Ngân mới thấy rằng cô không thể dứt "cái nghiệp" này ra được và thấy mình cần phải phấn đấu hơn nữa để khẳng định tài năng của mình.

Có những lúc quá khó khăn, cô cảm thấy bi quan, chán nản nhưng rồi ý chí sắt đá đã giúp Thanh Ngân vượt qua tất cả để có ngày hôm nay

Tỏa sáng với những vai đào chánh

Khẳng định mình trong từng vai diễn, từ vai phụ đến những vai nặng ký hơn, Thanh Ngân đều tạo được dấu ấn với khán giả yêu thích cải lương. Dù đã có mặt trong rất nhiều tuồng, nhưng khi nhắc đến Thanh Ngân, ngoài hình ảnh Võ Thị Sáu trong “Người con gái đất đỏ”, khán giả còn nhớ ngay đến hình ảnh của Trang trong “Trà Hoa Nữ”.

Trang là một cô gái hiền lành nhưng vì hoàn cảnh đưa đẩy đã khiến cô trở thành một cô gái giang hồ, phong trần và số phận thật khắc nghiệt đã khiến cô bị mắc bệnh lao. Trong một dịp tình cờ, Trang gặp Đạt – một sinh viên sư phạm tài hoa. Ở Đạt, Trang đã tìm được mối đồng cảm. Đạt yêu cô, yêu tâm hồn và tính cách của cô và anh sẵn sàng chấp nhận quá khứ của Trang. Nhưng rồi hai người lại gặp phải rào cản là cha của Đạt, ông không đồng ý mối quan hệ này và cầu khẩn Trang hãy buông tha Đạt.

Cô đành chia tay người yêu trong sự đau khổ, sau đó đã chết trong sự tuyệt vọng, nỗi đau đớn của bệnh tật. "Là phụ nữ ai cũng ước mơ có một mái ấm gia đình, được làm vợ và được làm mẹ, nhưng hoàn cảnh của Trang quá éo le, quá đau khổ. Khi nhập vai, Thanh Ngân như tìm thấy một sự đồng cảm nào đó ở nhân vật này.

Ngân còn nhớ mãi câu hỏi tha thiết của Trang: Em có hoàn lương được không, có ai cho em cơ hội để trở về với cuộc sống của một người phụ nữ bình thường...?" Với đôi mắt rưng rưng, Thanh Ngân đã kể về Trang, kể về vai diễn của mình, kể về một kiếp người, một thân phận bạc bẽo của người phụ nữ. Và cũng chính vai diễn cảm động, sâu sắc này mà năm 2000 Thanh Ngân đã đạt giải Mai Vàng do báo Người Lao Động bình chọn.

Khi nghe tôi hỏi về chuyện gia đình, chuyện riêng tư, Thanh Ngân đã bộc bạch: "Tình yêu của Ngân đã dành hết cho nghệ thuật, cho sân khấu cải lương, bây giờ niềm vui của Ngân là được sống chết với nghề. Ngân chỉ uớc rằng sân khấu luôn được sáng đèn, cải lương được sống mãi là hạnh phúc lắm rồi."

Thời gian trôi qua,  trong hành trình khám phá nhân vật của Thanh Ngân được góp nhặt ngày càng nhiều. Đa phần những vai Thanh Ngân thể hiện là những vai có số phận, những vai diễn dễ chiếm trọn tình cảm của khán giả.

Nói đến Thanh Ngân không thể không nhắc đến:  Lan trong “Lan và Điệp”, Nguyệt trong “Tô Ánh Nguyệt”, Thái hậu Dương Vân Nga trong vở diễn cùng tên, Jackly Hương trong “Tìm lại cuộc đời”, Quỳnh Nga trong “ Bên cầu dệt lụa”,  Thúy Kiều trong “ Kim Vân Kiều”, Dung  trong “Tướng cướp Bạch Hải Đường”… Đó là những vai diễn đã gắn liền với biết bao thế hệ nghệ sĩ tài danh, ấy vậy mà với bản lĩnh nghề nghiệp  Thanh Ngân đã cố gắng tìm tòi sáng tạo để những vai diễn  không bị rập khuôn, sáo mòn.

Khán giả từng yêu mến Ngân sẽ nhớ như in vai diễn Út Lượm  trong “Cung đàn nào cho em” – một vai diễn nói về nghề hát , vì yêu nghề hát và những danh vọng phù du, Út Lượm đã đánh mất mình. Một vai diễn Thanh Ngân đã truyền tải vào đó như chính tâm sự của mình với nghề. Vai diễn  Út Lượm mang về cho Thanh Ngân chiếc Huy chương vàng tại Hội diễn SKCLCNTQ năm 2005.

Hay vai Phượng trong “Vợ và tình”  - Phượng yêu chồng bằng trái tim của người thiếu nữ đang yêu, bằng sự suy cảm già dặn của người đàn bà từng trải. 

Với một trái tim yêu nghề và luôn  là cánh chim đầu đàn trong các phong trào từ thiện giúp đỡ đồng bào lũ lụt thiên tai, giúp đỡ những gia đình chính sách… Bởi Ngân luôn nghĩ rằng “ Ngân có được như ngày hôm nay, chính là sự thương yêu của khán giả, trong khả năng cho phép của mình Ngân luôn hết sức mình với công tác từ thiện, xã hội”.

Một nghệ sĩ giỏi nghề, ca hay diễn giỏi với trái tim biết yêu thương, biết nghĩ về những số phận kém may mắn.  Chính những đóng góp đó năm 2006,  nghệ sĩ Thanh Ngân được Nhà nước phong tặng danh hiệu NSƯT như một phần tôn vinh sự đóng góp của Ngân với  sân khấu cải lương và xã hội.

Hiện tại Thanh Ngân đang miệt mài trên sàn tập kịch bản “ Cổ tích thời hiện đại” của  Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang  tham gia Hội diễn SKCLCNTQ tháng 11/2009. NSUT Thanh Ngân vào vai Tâm – một nữ sinh yêu nước, có lý tưởng cách mạng, có một tình yêu đẹp với người chồng trong kháng chiến, dù chồng đã hy sinh, đất nước hòa bình, cuộc sống khó khăn nhưng phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng vẫn thanh cao, ngời sáng.

Một vai diễn mà tâm lý phức tạp, với nhiều cung bậc  khác nhau, hy vọng Thanh Ngân sẽ thành công.