Xuân Hinh thích được gọi là “danh hài đệ nhất Bắc kỳ” hay là một nghệ sĩ hát chèo hơn?

Với tôi, nghề chính là diễn chèo, đóng các vai hề chèo là chủ yếu, còn các tấu hài làm vui cho đời chỉ là miếng cơm manh áo, thỉnh thoảng đi chạy sô, chạy “chậu” để lấy tiền nuôi vợ con. Chiều về mà không kiếm được “chút đỉnh” thì bà xã đuổi ra khỏi nhà, lúc đấy phải…kiếm bà nữa cũng chết (cười).

 Không biết Xuân Hinh luyện tập bao lâu mới có được giọng hài tưng tửng như thế? 

Nghề này quan trọng là năng khiếu. Nhất là làm anh hát chèo, không giống hài của các loại hình khác ở chỗ phải có giọng hát đặc biệt. Ngoài ra cần phải có duyên, cái duyên cộng với sự tìm tòi học hỏi thì mới hát tốt được. Nếu đã có duyên, chỉ cần đi ra đi vào sân khấu thôi là người ta đã cười rồi…Tấu hài không dễ, cũng hai người thôi nhưng trong vòng 15 phút phải làm cho người ta thấy hấp dẫn, thấy thích. Thêm nữa làm nghệ thuật là phải có tâm, nếu anh làm cẩu thả, khán giả họ không thích, không xem nữa.

Còn tư liệu chọc cười phong phú, Xuân Hinh kiếm đâu ra?

Chả có gì ghê gớm cả, tôi thường xuyên la cà quán xá, trà đá “buôn chuyện”, “hóng hớt”. Đôi khi thấy mình giống như kẻ bụi đời vậy. Tôi cảm thấy hạnh phúc khi được lăn lóc với cuộc sống và từ đó tôi tìm ra  nhiều chất liệu cho vai diễn của mình. Tôi nghĩ, sở dĩ khán giả yêu thích Xuân Hinh một phần chính vì Xuân Hinh đã mang lại cho họ những điều gần gũi, thân thiết.

Nhưng không ít ý kiến cho rằng, lối diễn Xuân Hinh hơi dung tục?

Nghệ sĩ như làm dâu trăm họ. Tôi nấu một mâm cơm. Mâm cơm có nhiều món, người thích ăn món này, người thích ăn món kia. Có người thích ăn chim hầm, gà quay, gà tần, có người thích ăn cà muối, có người thích ăn đậu phụ…Tôi thì chỉ dám nhận mình là cà muối, là đậu phụ. Có nhiều thứ trong đầu mình nghĩ là tục thì nó là tục, còn nếu đầu mình không nghĩ tục thì nó đâu là tục. Có nhà văn nói rồi, khi xem một bức tranh mỹ nữ khỏa thân, nếu con mắt ta tục thì đó là khiêu dâm, còn nếu con mắt ta sạch thì đó là sự tụng ca nhan sắc! Nói ra cái tục mà có tính giáo dục thì đâu có tuc.

Nghe nói cặp đôi Xuân Hinh – Thanh Thanh Hiền lại sắp tái suất? 

Sau khi tiểu phẩm Người ngựa – Ngựa người 1 được đón nhận hết sức nồng nhiệt, mặc dù chúng tôi không hề phát hành đĩa nhưng “nhờ” sự “nhanh nhạy” của…đĩa lậu, tiểu phẩm đã  được có mặt rộng rãi trên thị trường. Từ thực tế đó, tôi và NSND Lê Hùng đã quyết định cho mắt phiên bản II sẽ tiếp nối câu chuyện của phần đầu và chắc chắn sẽ hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, trong phiên bản này có một số thay đổi nhỏ nhưng vẫn đảm bảo  dựa trên cốt chuyện của nhà văn Nguyễn Công Hoan.

Anh có thể cho biết cụ thể hơn…?

Lần này, chàng phu xe đã nhất quyết lấy cô gái bán hoa làm lẽ, sinh thêm một đứa con. Cùng đường, đêm đêm anh lại kéo vợ đi “tìm khách” – thân phận con người dưới chế độ thực dân phong kiến tiếp tục được chúng tôi đưa lên sân khấu dưới góc nhìn bi hài kịch.

Dẫu kịch bản có biến chuyển thế nào nữa thì với Xuân Hinh vẫn là “chuyện nhỏ”?

Ấy, lần này thì chuyện lớn thật rồi (cười). Tôi thì càng ngày càng tăng cân trong khi vai diễn lại là đại diện cho tầng lớp nông dân nghèo khổ. Còn nhớ hôm diễn Người ngựa – Ngựa người 1, thấy Xuân Hinh áo rách, nón mê lên sân khấu, khán giả phía dưới hô: “Phu xe sao béo thế”. Ngại ghê! Giờ phải lên kế hoạch “ép cân” bằng cách  hàng ngày  ăn một bát hoa quả, rau và uống nước trước khi ăn cơm để giảm độ thèm cơm xuống. Mỗi ngày lại dành hẳn 2 tiếng chạy bộ và tranh thủ học vài món võ.

“Thương hiệu” Xuân Hinh ai ai cũng biết, tại sao anh không làm một chương  trình riêng cho mình?

Làm nên cái thương hiệu đã khó nhưng để giữ được cái thương hiệu lâu dài không phải chuyện đơn giản, còn khó hơn gấp nhiều lần. Sản phẩm làm ra phải do sự thẩm định của khán giả, cũng như soạn mâm cơm ra không có người ăn thì chết, làm những chương trình riêng phải đủ lực. Nhiều khi cũng muốn ra biển để bắt con cá voi nhưng lực bất tòng tâm, tiền nong có mức nên đành ở trong rãnh bắt con tôm, con tép vậy.

Nói Xuân Hinh thiếu tiền thì ai mà tin nổi?

Quan niệm của tôi là làm đủ ăn, con cái thiếu tí mới khôn, sau này còn biết nghĩ cách làm ăn. Chứ bố mà suốt ngày ngồi đếm tiền xoèn xoẹt thì con dễ hỏng, cũng chết! Thành ra, từ xưa đến nay, tôi chưa bao giờ là một kẻ vương giả đúng nghĩa. Cái quan trọng mà tôi theo đuổi là con cái khôn lớn trưởng thành. Mình không thể đi theo cả đời chăm bẵm cho chúng được.

Không làm giàu được từ diễn hài, sao anh không tìm nghề khác hái ra tiền hơn?

Diễn hài cũng mệt lắm, dù không muốn làm nữa nhưng bây giờ phải theo nhu cầu của khán giả. Có người nói: “Tết cứ phải xem ông Xuân Hinh , vía ông Hinh này rất may, tôi mua về chả chắc đã xem mà cứ đặt đấy để lấy vía trong nhà”.

Sự nhập vai thành công và nét lẳng lơ trong các vai diễn của anh đã khiến cho nhiều chị em “chết mê chết mệt”. Vợ anh có bao giờ ghen không?

Phụ nữ bám theo tôi cũng nhiều nhưng chỉ là yêu giọng hát mà thôi. Tôi tự đặt ra quy định cho mình là đi đâu thì đi, làm gì thì làm, về nhà “mệt vẫn phải…phấn đấu”. Thành ra, vợ lúc nào cũng hài lòng về chồng, lấy đâu lý do mà ghen tuông. Cứ mỗi lần xem tôi diễn với các mỹ nhân, vợ tôi đều tặng cho tôi một cái hôn. Cô ấy chẳng những không ghen mà còn thường dặn tôi rằng, nếu có đi ăn “phở” thì cũng phải ăn “cơm” no ở nhà đã. Vợ không thương nữa thì đành chịu, chứ Xuân Hinh không bao giờ bỏ vợ.

Đi diễn suốt, anh lấy đâu ra thời gian mà quan tâm tới gia đình nữa? 

Nghề diễn viên như con gà ấy, cứ mở chuồng ra là đi từ sáng đến tối. Cũng may vợ tôi làm hành chính nên có nhiều thời gian cho chồng con, lại ít nói hơn tôi và rất hiểu công việc của chồng. Đó là điều tôi cảm thấy hạnh phúc và yên tâm nhất.

Làm cái nghề “mua vui cho thiên hạ cười” còn bản thân anh đi tìm tiếng cười ở đâu?

Nghệ sĩ cũng có lúc buồn lúc vui. Lúc buồn cũng buồn lắm nhưng càng ngày càng già nên tôi cố tránh sự buồn, sự căng thẳng. Tính thế nào để những “rác thải” có vào trong đầu thì phải tống ra ngoài ngay, chứ mà để trong đấy thế nào nó cũng lộn lên não rồi đưa xuống dưới chân…(cười). Bản thân tôi đi tìm tiếng cười, niềm vui trong gia đình. Về nhà thấy vợ ngoan, các cháu nó ngoan là mừng, là điều vinh hạnh, là tiếng cười hạnh phúc nhất.