Nghệ sĩ biểu diễn thành công cả hai bộ môn nghệ thuật dân tộc
Cập nhật, ngày04/01/2011 09:55

Năm 2010, nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc thực hiện Dự án Phục hồi bài chòi trên đất bắc.

Nghệ sĩ Kiều Oanh trong vở diễn Ông già cõng vợ đi hội

Cách đây vài ba chục năm, chính trên đất Thủ đô Hà Nội, dân ca bài chòi của vùng đất Nam Trung Bộ đã được thể nghiệm thành công và trở thành bộ môn sân khấu kịch: Dân ca bài chòi.

Trung tâm đã chọn vở diễn đầu tiên tiêu biểu của bộ môn sân khấu ca kịch này để phục hồi. Ðó là vở Thoại Khanh - Châu Tuấn của tác giả Nguyễn Tường Nhẫn. Người đóng vai Thoại Khanh đầu tiên là NSND Lệ Thi đã gây tiếng vang lớn và trở thành một vai diễn mẫu mực. Tiếp đó con gái nghệ sĩ là Hạnh Nguyên đã thể hiện thành công vai diễn này. Vai Thoại Khanh trong dự án phục hồi vở diễn do nghệ sĩ Kiều Oanh đảm nhiệm.

Vở Thoại Khanh - Châu Tuấn do Công Sơn đạo diễn được phục hồi một cách công phu, nghiêm túc và thành công đã ra mắt khán giả Thủ đô và được đón nhận nồng nhiệt, mọi người xúc động nhớ lại không khí tưng bừng của vở diễn tại các rạp hát Hà Nội ngày trước. Câu chuyện Thoại Khanh - Châu Tuấn thật sự gây ấn tượng sâu sắc trong lòng người xem qua thời gian với sự trình diễn xuất sắc của các nghệ sĩ. Kiều Oanh tiếp thu những thành công của những nghệ sĩ đi trước thể hiện rất đạt vai Thoại Khanh góp phần không nhỏ cho sự phục hồi vở diễn. Chị đã thể hiện một Thoại Khanh chí hiếu với mẹ chồng trên suốt dọc đường đi đầy vất vả, hiểm nguy, một Thoại Khanh thủy chung son sắt với chồng, luôn một lòng, một dạ với tình yêu sâu sắc, đức hy sinh cao cả. Qua chị, Thoại Khanh trở thành hình tượng người phụ nữ cao đẹp, gây ấn tượng mạnh mẽ cho người xem.

Ai cũng ngạc nhiên khi biết Kiều Oanh không chỉ là diễn viên của đoàn dân ca kịch bài chòi nào đó mà còn là diễn viên của Nhà hát Tuồng Việt Nam. Cứ xem những động tác diễn tả thuần thục với giọng ca bài chòi mượt mà, điêu luyện và truyền cảm, mọi người đều thừa nhận chị là diễn viên của sân khấu ca kịch bài chòi thực thụ. Kiều Oanh thuộc lớp diễn viên trẻ đầy triển vọng của Nhà hát tuồng. Chị đã sắm nhiều vai chính, trong đó có vở tuồng nổi tiếng như vai Mai Hương trong vở Triệu Ðình Long cứu chúa đã cùng chồng sẵn sàng hy sinh thân mình và con để cứu thứ phi và hoàng tử, với vai diễn này chị đoạt Huy chương bạc trong Hội diễn sân khấu tuồng toàn quốc. Ðược sự truyền dạy của NSND Hòa Bình, chị sắm thành công vai Kỷ Lan Anh trong vở Hộ sanh đàn diễn tả rất đạt một nữ tướng xông pha trận mạc và sinh nở trong rừng... Bên cạnh những vai đào thương chủ yếu ca ngợi đức tính tốt đẹp của người phụ nữ chị còn tham gia đóng tuồng hài với Thị Cúc trong vở tuồng hài Phương thần kỳ do NSND Xuân Huyền đạo diễn. Chị đã đem đến cho khán giả những tiếng cười thật sảng khoái qua nhân vật người vợ rất thông minh đã răn dạy chồng với những 'phương thuốc'. Nghệ thuật tuồng rất nghiêm ngặt, chặt chẽ trở thành khuôn mẫu, kể cả động tác biểu diễn lẫn cách hát, cách thể hiện nội tâm nhân vật. Kiều Oanh nắm rất chắc khuôn mẫu ấy đã  thể hiện các vai tuồng vừa mang tính chuẩn mực vừa mang sắc thái hài hước. Có lẽ vai diễn Kiều Oanh tâm đắc nhất và thể hiện được nhiều nhất là vai Ông già cõng vợ đi hội (cũng là tên tiết mục). Với vai diễn này, cùng một lúc chị phải thể hiện hai nhân vật: ông già và cô vợ trẻ. Chỉ cần một động tác đôi chân ông già cõng vợ bước đi nặng nhọc nhưng điệu bộ của cô vợ trẻ lại rất tươi tắn, rạng rỡ từ khóe mắt đến nụ cười, tất cả đều diễn ra một lúc trên cơ thể người diễn viên mới thấy khó thể hiện đến mức nào. Diễn viên phải 'phân thân' trong suốt thời gian của tiết mục. Ðược NSND Ðàm Liên, người từng diễn vai này đầu tiên tận tình truyền dạy, Kiều Oanh đã diễn thành công và đã biểu diễn 500 buổi trong đó biểu diễn cả ở Pháp, ở đâu chị cũng được người xem nhiệt liệt hoan nghênh. Mới đây chị cùng với GS Hoàng Chương, GSTS Nguyễn Thuyết Phong, nhạc sĩ Mai Tuyết Hoa giới thiệu nghệ thuật tuồng truyền thống Việt Nam ở một số trường đại học thuộc bang Niu Oóc Mỹ. Tiết mục tuồng  Hồ Nguyệt Cô hóa cáo do chị biểu diễn minh họa đã được các giáo sư và sinh viên Mỹ đặc biệt thích thú.

Trở lại với Dự án phục hồi vở Thoại Khanh - Châu Tuấn nhiều người đặt câu hỏi: Tại sao chỉ trong một thời gian ngắn mà một diễn viên tuồng vào vai kịch bài chòi nhuần nhuyễn đến như vậy ? Vào những tháng giữa năm 2010, Dự án được triển khai và Kiều Oanh được điều động tham gia dự án đúng lúc chị đang tập vai Hoàng Thị (do NSƯT Hương Thơm truyền lại) trong vở Thất huyên quyến để đi dự Hội diễn nghệ thuật tuồng. Thế là chị vừa phải ngày đêm tập luyện vai diễn của Nhà hát vừa tranh thủ thời gian tham gia dự án. Cơ quan chọn Kiều Oanh là 'chọn mặt gửi vàng' vì biết chị có vốn dân ca Khu V rất phong phú. Mẹ chị là nghệ sĩ Thanh Thủy vốn ở Ðoàn dân ca kịch Bình Trị Thiên - Huế, sau đó về Ðoàn ca nhạc Ðài phát thanh Tiếng nói Việt Nam luôn xuất hiện trong các chương trình dân ca. Hồi nhỏ, Kiều Oanh sống cùng mẹ ở khu văn công Mai Dịch, nơi tập trung tất cả các đoàn dân ca của cả nước. Và trong thời gian đó, cô bé  Kiều Oanh đã nhẩm học được rất nhiều bài dân ca trong đó có bài chòi. Phải chăng giữa tuồng và bài chòi có một mối liên quan nhất định vì cùng  là nghệ thuật dân tộc, sinh ra ở mảnh đất Nam Trung Bộ mà Kiều Oanh bắt nhập bài chòi nhanh đến thế! Phải chăng giống như niềm đam mê vai diễn Ông già cõng vợ đi hội khi mà một con người phân thân thành hai nhân vật, Kiều Oanh nuôi khát vọng nắm thêm những mạch nguồn của dòng sông lớn nghệ thuật dân tộc! Khát vọng ấy khiến chị làm chủ ở cả hai bộ môn nghệ thuật dân tộc. Cao hơn khát vọng thường là khởi đầu cho mọi sáng tạo.

 
(Nhandan)
Nguyễn Tâm nặng tình câu hát dân ca
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình không ai theo nghệ thuật, ba mẹ là công nhân viên chức nhưng từ nhỏ Nguyễn Tâm đã là một cây văn nghệ trong trường. Với anh dòng nhạc dân ca vừa là cái nghiệp, vừa là cái duyên. ...
 
“Góc nghệ thuật chiều thứ tư”, nơi những gương mặt trẻ tỏa sáng
Vào lúc 17 giờ chiều ngày 18-4, chương trình “Góc nghệ thuật chiều thứ tư” đã diễn ra với chủ đề “Trình tấu nhạc dân tộc” được năm cô gái trẻ đến từ Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam trình diễn tại Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc, Hà Nội. ...
 
Hòa nhạc giao hưởng Beethoven số 5 tại Hà Nội
'Bản giao hưởng số 5' của nhà soạn nhạc vĩ đại người Đức sẽ được Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam và nghệ sĩ kèn Bassoon Văn Thanh Hà biểu diễn trong hai đêm 25 và 26/4 tại rạp Công Nhân, Hà Nội. ...
 
“Gái Xuân”… bất ngờ cộng hưởng thơ - nhạc
Trong số ca khúc hay viết về mùa xuân phải kể đến Gái Xuân: “Em như cô gái hãy còn xuân. Trong trắng thân chưa lấm bụi trần...”. Đây là ca khúc mà có lẽ không mấy người biết rõ về Từ Vũ - nhạc sĩ của tuyệt ...