Liên hoan cũng đã thu hút một lượng khán giả đông đảo đến xem và cổ vũ. Tuy nhiên, nhìn từ liên hoan lần này, công tác bảo tồn, giữ gìn và phát huy giá trị, bản sắc loại hình nghệ thuật đặc sắc này vẫn còn nhiều trăn trở!

Đây là lần đầu tiên một liên hoan sân khấu về thể loại Dân ca kịch Bài Chòi được tổ chức. Liên hoan lần này, Ban tổ chức chỉ bình xét diễn viên, không bình xét vở diễn; tuy nhiên, trên tổng thể, cũng cần nhìn nhận xung quanh các vở diễn của các đoàn; từ việc dàn dựng, phục trang, âm nhạc đến cảnh trí, xử lý biểu diễn... để thấy được những thành công cũng như những việc cần làm để bảo tồn loại hình nghệ thuật này trong thời gian tới.

Đoàn dân ca kịch Bình Định đã đem đến cho liên hoan một thành công ở phương diện phát triển lớp diễn viên trẻ, kế tục và phát huy loại hình nghệ thuật này trong tương lai. Sự trẻ trung này được cụ thể hóa trong vở diễn với đề tài cách mạng – “Huyền thoại về tiếng hát”. Vở diễn làm nổi bật sự say mê lý tưởng cách mạng, về một thời hào hùng - "tiếng hát át tiếng bom" của bao thế hệ người Việt Nam đã làm cho vở diễn có sức hấp dẫn và lay động lòng người. Tuy nhiên, dù vở diễn đã đạt được những thành công bước đầu, làm xúc động người xem về chất liệu cuộc sống ngoài “cuộc đời” thực nhưng lại chưa toát lên được cái hay trong “nghệ thuật”. Ở đây, hành động phản diện còn đơn điệu, chưa được đẩy lên cao trào; cái xấu, cái ác chưa được đẩy lên tận cùng nên cái thiện, cái đẹp cũng thiếu đi đối trọng để vươn tới sự hoàn thiện nghệ thuật, tạo ra những cung bậc cảm xúc thẩm mỹ trong lòng khán giả...

Phần lớn các diễn viên tham gia LH đang còn độ tuổi sung sức.

Trong ảnh: Thứ trưởng Bộ VHTTDL Lê Tiến Thọ trao huy chương vàng  cho các diễn viên xuất sắc

Đội ngũ diễn viên của Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Khánh Hòa tỏ ra vững vàng về tay nghề dẫn đến cách diễn, sự thể hiện, nhập vai một cách mực thước và gần với truyền thống của thể loại Dân ca kịch Bài Chòi hơn.

Bên cạnh đó, âm nhạc trong các vở diễn của đoàn Bình Định và Khánh Hòa cũng được đánh giá là thành công và giữ được truyền thống của thể loại âm nhạc Dân ca kịch Bài Chòi. Đoàn Khánh Hòa còn táo bạo đưa thêm ghi ta lõm vào dàn nhạc đã tạo nên sự phong phú của âm nhạc và những cây đàn vốn có của thể loại Dân ca kịch Bài Chòi...

Bên cạnh những thành công, cũng phải thừa nhận rằng, ở một vài vở diễn việc dàn dựng chưa khai thác được thế mạnh của thể loại Dân ca kịch Bài Chòi, câu chuyện và tình huống kịch không tạo “đất diễn” cho diễn viên, dẫn tới diễn viên không thể hiện hết được tài năng của mình. Những lời ca thiếu đi chất tự sự, trữ tình.

Đặc biệt là trong cấu trúc chung, trong khai thác hành động, tâm lý nhân vật, trong xử lý âm nhạc, điệu hát thiếu đi tính nhất quán, xuyên suốt và thống nhất. Cách khai thác nghiêng về ngôn ngữ kịch nói đã làm giảm đi thế mạnh của thể loại Dân ca kịch Bài Chòi. Âm nhạc cũng chưa tạo được sự thống nhất giữa thể loại nhạc bài chòi, dân ca và nhạc tình huống... Điều này cho thấy, muốn có một vở diễn hay, hấp dẫn, cần phải kết hợp được nhiều yếu tố. Không chỉ là kịch bản có nội dung hấp dẫn, những diễn viên giỏi tay nghề mà cách dàn dựng, lời ca hay phục trang, âm nhạc, xử lý biểu diễn... đều góp phần làm nên thành công cho một vở diễn. Xung quanh vấn đề này, nhà viết kịch Lê Duy Hạnh - Trưởng Ban giám khảo liên hoan cho rằng: “Điều lưu ý với các đoàn khi phục dựng - dàn dựng cần phải giải quyết mối quan hệ biện chứng giữa giữ gìn bản sắc và phát triển hiện đại. Giữ gìn cái gì, phát triển cái gì phải đặt trong mối quan hệ hữu cơ, hiểu rõ bản sắc để phát triển và hiểu rõ hiện đại để kế thừa truyền thống, giữ gìn bản sắc...”.

Liên hoan là dịp giúp các Đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp, các diễn viên, nghệ sĩ trẻ mạnh dạn đi vào nghiên cứu, thử nghiệm để tạo lập những thành công mới, những giá trị mới; qua đó, giúp xây dựng những tác phẩm nghệ thuật mới, bổ sung, làm giàu bản sắc của thể loại Dân ca kịch Bài Chòi. Tuy nhiên, về lâu dài cần có chiến lược đào tạo nguồn nhân lực - nghệ sĩ, diễn viên, lực lượng tác giả, đạo diễn, nhạc công. Bên cạnh đó, cần tổ chức tốt công tác truyền dạy, đào tạo nghề cho thế hệ diễn viên trẻ cũng như thực hiện tốt các chế độ, chính sách ưu đãi cho các nghệ sĩ, diễn viên loại hình nghệ thuật truyền thống. Trước mắt, các Đoàn Dân ca kịch Bài Chòi cần có kế hoạch phục dựng, dàn dựng các vở, trích đoạn truyền thống, tiêu biểu và hấp dẫn để phục vụ, thu hút khán giả, góp phần giới thiệu, quảng bá loại hình nghệ thuật – nét văn hóa đặc sắc này của dân tộc đến với du khách trong và ngoài nước...