Bảo tồn dân ca: Cần hướng đi có chiều sâu
Cập nhật, ngày05/11/2011 08:29
Bình Định là một trong những địa phương có kho tàng dân ca phong phú và đặc sắc. Công tác bảo tồn, phát huy các giá trị của dân ca cần được lưu tâm với những hoạt động có chiều sâu để tránh bị mai một...
Một trong những yếu tố quan trọng đầu tiên để dân ca có sức sống bền vững chính là đưa dân ca tiếp cận với giới trẻ. Cách hiệu quả nhất để thực hiện điều này chính là đưa dân ca vào trường học qua nhiều hình thức sinh động. Các hoạt động văn nghệ, sinh hoạt trong nhà trường nên khuyến khích tìm hiểu, biểu diễn dân ca. Trường PTCS Quang Trung (TP Quy Nhơn) nhiều năm qua đã tổ chức định kỳ hội diễn văn nghệ với yêu cầu biểu diễn các trích đoạn tuồng và hát dân ca. Điều này đã giúp nhiều thế hệ học sinh được tìm hiểu dân ca. Sở VH,TT&DL nên chủ động nghiên cứu, phối hợp với Sở GD-ĐT đưa dân ca vào giảng dạy trong các tiết học âm nhạc của nhà trường. Đây là điều một số tỉnh, thành phố khác trong cả nước đã thực hiện đạt hiệu quả tích cực. Nếu dự án Sân khấu học đường tiếp tục được triển khai ở Bình Định trong tương lai, ngoài nghệ thuật tuồng như giai đoạn trước, cần chú trọng vào việc phổ biến, giảng dạy dân ca.

CLB Hát ru - Hát dân ca phường Hải Cảng cần được coi là “mô hình điểm”
để nhận được thêm sự hỗ trợ tổ chức các hoạt động.
Cần tổ chức các hội thi, hội diễn dân ca nhằm phát hiện các hạt nhân hát dân ca và quảng bá dân ca đến đông đảo người dân. Trong các hoạt động văn nghệ phong trào trên địa bàn tỉnh, việc yêu cầu biểu diễn dân ca thường chỉ là “lồng ghép” chứ chưa phải là nội dung chính, bắt buộc. Liên hoan Hát ru và Hát dân ca tỉnh Bình Định lần I (năm 2005) và lần II (năm 2008) do Hội LHPN tỉnh phối hợp với Sở VH,TT&DL tổ chức rất thành công… nhưng hình như đã dừng lại. Nên chăng, cần xem xét tổ chức Liên hoan Dân ca bài chòi không chuyên theo hướng mở rộng và bài bản hơn các hội thi, hội diễn dân ca từ trước đến nay. Liên hoan này nếu được tổ chức sẽ là dịp để đánh giá lực lượng nghệ nhân hiện còn, thực trạng công tác bảo tồn…; qua đó, có hướng khắc phục, tạo điều kiện để dân ca có sức lan tỏa rộng rãi.

Một trích đoạn dân ca bài chòi tại Lễ ra mắt CLB Nghệ thuật Tuồng,
Dân ca - bài chòi, Võ cổ truyền Bình Định.
Để dân ca được phổ biến ở các địa phương cũng cần xây dựng, tập hợp đội ngũ hạt nhân ổn định, tham gia sinh hoạt thường xuyên và đóng góp cho phong trào. Thực hiện chủ trương của Hội LHPN tỉnh, Hội LHPN phường Hải Cảng (Quy Nhơn) đã tuyển chọn được một số hội viên phụ nữ có năng khiếu để làm hạt nhân xây dựng CLB Hát ru - Hát dân ca phường Hải Cảng. Ngoài cán bộ, người dân trong phường, CLB còn có các thành viên đến từ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Quy Nhơn tham gia. Tuy nhiên, CLB Hát ru - Hát dân ca phường Hải Cảng sau chương trình ra mắt vào tháng 7.2009 đến nay chỉ hoạt động cầm chừng. Bà Lê Thị Mộng Trinh, Chủ tịch Hội LHPN phường Hải Cảng, cho biết: “CLB có hơn 30 thành viên.
Nhiều người có năng khiếu dân ca, bài chòi nhưng hiện chỉ được gặp gỡ giao lưu ba tháng một lần theo kiểu “hát mộc”, thỉnh thoảng tham gia đóng góp vào các hoạt động phong trào chứ chưa có điều kiện xây dựng chương trình biểu diễn riêng do thiếu kinh phí. Nếu được sự hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi hơn, CLB sẽ duy trì sinh hoạt thường xuyên, tổ chức các chương trình biểu diễn lôi cuốn lực lượng trẻ đến với dân ca…”.
Trên địa bàn Quy Nhơn hiện chỉ có phường Hải Cảng thành lập CLB Hát ru - Hát dân ca, nên cần được coi là “mô hình điểm” để nhận được sự hỗ trợ nhiều hơn. Từ đó, mới có thể phát huy hiệu quả lực lượng hạt nhân hiện có. Trong tương lai, các địa phương khác cũng cần nghiên cứu xây dựng các “sân chơi” để có thể bảo tồn và phát huy giá trị dân ca trong đời sống hôm nay.
(Báo Bình Định)