Ngôi nhà nằm trên phố Hào Nam là nơi Ban nhạc gia đình Tre Việt gặp gỡ, “luyện tay nghề” cùng các nhạc cụ tre nứa

Tre Việt là ban nhạc gia đình duy nhất ở Việt Nam hoàn toàn biểu diễn bằng nhạc cụ tre nứa, một loại nhạc cụ đặc sắc, mang bản sắc văn hoá Việt. Thành lập từ năm 1993, Tre Việt gồm 5 thành viên: Bố - NSƯT Đồng Văn Minh, diễn viên Nhà hát ca múa nhạc Việt Nam; Mẹ - NSƯT Mai Lai, Chủ nhiệm bộ môn đàn tranh, khoa nhạc cụ truyền thống Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (HVANQGVN); con trai cả - Đồng Quang Vinh, sinh viên khoa Lý Sáng Chỉ (lý luận, sáng tác, chỉ huy) Học viện Âm nhạc Thượng Hải (Trung Quốc); con trai út - Đồng Minh Anh và cháu gái Đồng Minh Trang cùng đang theo học tại HVANQGVN. Ý tưởng thành lập ban nhạc độc đáo này khởi nguồn từ NSƯT Đồng Văn Minh.

Cho đến giờ, cả cuộc đời nghệ thuật của anh luôn gắn chặt với nhạc cụ tre nứa. Người thân, bạn bè, đồng nghiệp thường gặp anh trong bộ dạng tay xách nách mang những nhạc cụ này trên đường phố Hà Nội mỗi khi đến nhà hát biểu diễn. Không chỉ là người chơi đàn xuất sắc, anh còn là nghệ nhân chế tác nhạc cụ tre nứa hàng đầu ở Việt Nam . Cũng chính từ tình yêu nhạc cụ tre nứa, anh “bén duyên” cùng cô sinh viên đàn tranh, giờ là NSƯT Mai Lai.

NSƯT Đồng Văn Minh độc tấu với chiếc đàn tre lắc độc đáo, còn gọi là piano tre do anh sáng chế

NSƯT Mai Lai độc tấu đàn T’rưng

NSƯT Mai Lai đeo đuổi con đường âm nhạc từ rất trẻ. Đến nay, chị đã gắn bó với nghề dạy đàn tranh suốt 30 năm, dẫn dắt nhiều thế hệ học trò đi đến thành công trên lĩnh vực âm nhạc dân tộc.  Hai người con của chị đều may mắn thừa hưởng gen di truyền từ bố mẹ, rất có năng khiếu về nghệ thuật, cũng đã từng giành không ít giải thưởng quốc gia từ khi còn nhỏ tuổi.

Đồng Quang Vinh đoạt Huy chương vàng (HCV) độc tấu đàn T’rưng năm 13 tuổi; HCV độc tấu sáo Mèo năm 14 tuổi tại Liên hoan hát dân ca và độc tấu nhạc cụ dân tộc do Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch Hà Nội (Sở VH-TT&DL HN) tổ chức; Giải nhì độc tấu sáo trúc năm 19 tuổi trong Cuộc thi độc tấu và hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc do Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch tổ chức.

Em Đồng Minh Anh cũng không chịu kém anh khi đoạt HCV độc tấu đàn T’rưng, đàn đá liên tiếp tại các Liên hoan hát dân ca và độc tấu nhạc cụ dân tộc do Sở VH-TT&DL HN tổ chức trong các năm từ 2002- 2004. Cháu gái Đồng Minh Trang đoạt HCV độc tấu đàn đá trong Liên hoan hát dân ca và độc tấu nhạc cụ dân tộc năm 2005. Đặc biệt, vừa qua, Minh Trang còn đoạt giải nhất trong Cuộc thi độc tấu và hoà tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2008.

Mỗi khi Ban nhạc gia đình Tre Việt bước lên sân khấu biểu diễn, khán giả lại hoàn toàn bị cuốn hút bởi thứ âm thanh tre nứa quyến rũ, những giai điệu đặc sắc từ núi rừng Tây Nguyên, hay những làn điệu dân ca Bắc bộ trong sáng, trầm bổng... Tâm hồn nghệ sỹ như hoà quyện cùng tiếng đàn, làm say đắm lòng người. NSƯT Mai Lai đến giờ vẫn không khỏi bồi hồi xúc động mỗi khi nhớ về những kỷ niệm cả gia đình Tre Việt cùng tham gia hoạt động trong Câu lạc bộ nghệ thuật tình thương; biểu diễn và dạy nhạc miễn phí cho các cháu mồ côi, trẻ em tàn tật, chịu thiệt thòi ở làng Hữu Nghị, đi biểu diễn phục vụ các thương binh. Đi đến đâu, Ban nhạc gia đình Tre Việt cũng được khán giả đánh giá cao và để lại những ấn tượng sâu sắc.  

Không những chinh phục khán giả trong nước, Ban nhạc gia đình Tre Việt còn làm nức lòng khán giả phương Tây. Năm 1996, cả ban nhạc được mời sang biểu diễn tại Nhật Bản đã gây ấn tượng đặc biệt đối với người dân xứ sở hoa anh đào. NSƯT Mai Lai cho biết: “Thời điểm đó, hầu hết tầng lớp thanh niên bị cuốn hút bởi các trào lưu, phong cách nhạc hiện đại như: rock, hip hop... Ít ai còn quan tâm, chú ý đến nhạc cụ dân tộc.

Thế nhưng, Ban nhạc gia đình Tre Việt đã làm được điều ngỡ như không tưởng, tất cả khán giả ngồi trong khán phòng đều lặng đi cùng âm thanh phát ra từ những nhạc cụ tre nứa. Rồi ở Pháp, Ý… ban nhạc cũng đã có dịp sang lưu diễn. Đó là những ngày vất vả nhất, song đó cũng là những ngày sung sướng, hạnh phúc nhất bởi số lượng khán giả đến chờ được xem ban nhạc biểu diễn quá đông...”.

Ngôi nhà gia đình Tre Việt đang ở tại phố Hào Nam , cạnh HVANQGVN giờ đã trở thành địa chỉ quen thuộc của các nghệ sỹ gần xa yêu thích âm nhạc truyền thống. Trong không khí gia đình ấm cúng, ban nhạc lại biểu diễn những ca khúc nhạc thấm đẫm tình yêu quê hương, đất nước, đưa hồn người vào mê cung của những âm thanh từ tre nứa...