Chàng Hăm-lét và bi kịch hàng trăm năm trước được "làm mới" bởi ngôn ngữ kịch hình thể và múa đương đại.

Không ít người tỏ ý lo lắng khi nghe tin NSND Lan Hương dựng Hăm-lét bằng kịch hình thể. Làm sao tránh được băn khoăn, khi Nhà hát Kịch Hà Nội diễn Hăm-lét mấy năm trước suốt vài giờ, thoại ra rả mà có người xem xong vẫn còn "ngơ ngác" về câu chuyện, chưa nói đến triết lý sâu xa mà tác giả gửi gắm.

Dường như thách thức đó càng khiến "Em bé Hà Nội" ngày nào cùng ê-kíp dựng vở và các nghệ sĩ trẻ của Đoàn kịch Thể nghiệm ra sức tìm tòi, khám phá…

Và rồi một Hăm-lét với những động tác hình thể và ngôn ngữ múa đương đại đã thể hiện nỗi đau, sự mất mát, giận giữ, hận thù…, cùng quyết tâm đi tìm sự thật về cái chết bí ẩn của vua cha. Biết bao căm phẫn và giằng xé khi người mà chàng muốn trả thù là chú ruột, đã giết cha chàng để giành ngôi vua và lấy mẹ chàng.

Bi kịch được đẩy lên cao trào khi người mà chàng rút gươm đâm chết lại chính là cha người yêu chàng, chỉ vì một sự nhầm lẫn. Chàng trở nên điên loạn và người yêu chàng buồn sầu trước cái chết của cha đến mức mất trí, lang thang và gieo mình xuống nước…

Nghệ sĩ trẻ Hải Hưng với vóc dáng cao lớn và kinh nghiệm diễn xuất qua nhiều vở kịch hình thể đã hóa thân thành chàng Hoàng tử với đầy những cung bậc tình cảm phong phú.

Nét mặt biểu cảm nội tâm nhân vật cùng với diễn xuất hình thể làm toát lên tấn bi kịch thuở nào. Nghệ sĩ Hoài Nam trong vai Clau-di-út (chú ruột Hăm-lét) thật chuẩn mực trong những vũ đạo đã bộc lộ bản chất của nhân vật cùng với diễn xuất tâm trạng tinh tế. Một ông chú nham hiểm, mưu sâu kế độc cuối cùng đã nhận mũi kiếm của cháu ruột mình. Hoài Nam đồng thời là biên đạo hình thể của vở diễn này nên bức chân dung nhân vật hiện lên khá rõ ràng qua diễn xuất của anh…

Rất nhiều khán giả đã say mê theo dõi từng lớp kịch khá gọn gàng, tiết tấu nhanh bên cạnh những màn múa đương đại đẹp mắt, ấn tượng thể hiện nội tâm nhân vật. NSND Lan Hương khéo mượn những chiếc khăn làm biểu tượng trắng, đen hay những tấm voan để các nhân vật "ẩn nấp" sau mỗi biến cố. Mở đầu và kết thúc vở diễn là hình hài các nhân vật trong vỏ bọc cố hữu có thể hiểu như vòng luân hồi của con người sinh ra từ cát - bụi và trở về với cát - bụi. Màn đấu kiếm "che mặt" giữa sự thực và lừa dối, trắng và đen của những bức bình phong…

Đó là những sáng tạo, tìm tòi của đạo diễn. Dẫu một số khán giả tranh thủ xem tóm tắt nội dung cùng với giấy mời để có thể hiểu được câu chuyện. Để thấy rằng, không dễ thẩm thấu ngôn ngữ kịch hình thể, nhất là với vở bi kịch chứa đựng tầng tầng, lớp lớp tình huống bất ngờ cùng những mảng tâm trạng phức tạp đẩy câu chuyện nhiều kịch tính ngày một dâng cao…

Mặc dù kinh phí eo hẹp, thời gian tập vở chưa thật nhiều nhưng những nỗ lực của các nghệ sĩ rất đáng ghi nhận. Đạo diễn - NSND Lan Hương đã dồn nhiều tâm huyết, trăn trở tìm cách thể hiện mới, lạ… Đạo diễn thổ lộ, chị còn muốn diễn viên có thể thoại, hát một vài câu gắn với chủ đề tư tưởng của vở hay gõ lên những hồi trống tuồng khi Hăm-lét và La-ớc-tơ - anh trai của người yêu đấu kiếm theo kế hoạch do Clau-đi-út bày ra để La-ớc-tơ trả thù cho cha…

NSND Lan Hương cho biết, chị đã được xem nhiều bản dựng Hăm-lét ở các nước, cả trên sân khấu kịch nói và ballet. Có những vở diễn chỉ trích đoạn rồi phát triển thành câu chuyện mới, thậm chí bằng ngôn ngữ mới… mà câu chuyện Hăm-lét chỉ còn là cơ sở để phát triển ý tưởng. Vở dựng lần này vẫn trung thành với nguyên tác nhưng muốn thử nghiệm bằng kịch hình thể nên rút gọn một số tình tiết đồng thời phát triển những tình huống, chi tiết cho phù hợp với loại hình sân khấu này.

Hăm-lét cho thấy con đường tìm khán giả của kịch hình thể còn nhiều khó khăn, nhất là trong bối cảnh sân khấu phía Bắc hiện nay. Nên chăng, với loại hình sân khấu mới, trong điều kiện tài chính còn eo hẹp thì nên dựng những vở có nội dung đơn giản hơn, để người xem bước đầu làm quen. Để có thể yêu thì trước hết cần phải hiểu, và nên hiểu nhau từ những gì gần gũi, thân thuộc…