Xứng với sự trông đợi và cả tò mò của công chúng trước vở diễn đầu tay của NSND Lê Hùng trong tư cách Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam, "Mỹ nhân và anh hùng" (kịch bản: Chu Thơm, đạo diễn: NSND Lê Hùng, họa sĩ: NSND Doãn Châu) đã làm hài lòng công chúng trong đêm công diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội 15/9.

Đây là vở diễn được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch chỉ đạo sẽ tham dự Liên hoan sân khấu kịch nói chuyên nghiệp toàn quốc 2009. NSND Doãn Châu cho biết: NSND Lê Hùng đã đành toàn bộ tâm huyết cho vở diễn này - món quà đón chào Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Không thể phủ nhận rằng, tác giả Chu Thơm đã có một kịch bản thuyết phục, cả về chất văn lẫn ý nghĩa đa tầng, làm mảnh đất màu mỡ cho đạo diễn Lê Hùng tung hứng. Vẫn là câu chuyện chuyển giao quyền lực giữa nhà Lý và nhà Trần, nhưng tác giả đã phân tích dưới nhiều góc độ, có phản biện khách quan, để chứa đựng những thông điệp mới, đặc biệt trước nhân vật vốn gây nhiều tranh cãi trong lịch sử là Thái sư Trần Thủ Độ.

 
Cảnh trong vở "Mỹ nhân và anh hùng". 

Nhưng thành công của vở diễn này chính là đã đi sâu vào số phận từng nhân vật chủ chốt trong ván cờ chính trị, để những éo le, mất mát, hy sinh không gì có thể bù đắp được trong đời sống tình cảm của các nhân vật tưởng như quyền lực nhất vương triều, đủ làm xa xót con tim khán giả.

Xứng với tên tuổi của mình, NSND Doãn Châu đã mang đến một thiết kế sân khấu hiện đại, không quá rườm rà nhưng hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu xa, góp phần vào thành công của vở diễn. Tiếng đàn đáy và những lời xẩm dân dã thực sự tạo được ấn tượng mạnh với khán giả. "Mỹ nhân và anh hùng" còn được ghi nhận ở chỗ: Xẩm vốn được coi là "nghệ thuật phi hàn lâm" nhưng đã được chính thức bước lên sân khấu trong vai trò là một phần của vở kịch lịch sử.

Tuy nhiên, dàn diễn viên của Nhà hát chưa thật đồng đều, nên khi đảm nhận các vai diễn lịch sử đã khiến khán giả dễ nhận ra những nét chưa tương đồng. Dường như người xem vẫn chờ đợi nhiều hơn ở vai diễn Trần Thủ Độ của nghệ sĩ Tuấn Minh.

Vai diễn Trần Cảnh trẻ trung khó hợp với NSƯT Trung Anh đã đứng tuổi mà chắc NSND Lê Hùng đã phải nhiều đắn đo khi lựa chọn. Nhưng quả phải là kinh nghiệm và diễn xuất của Trung Anh mới "tải" nổi nhân vật có tâm lý phức tạp, nhiều đất diễn như Trần Cảnh, để người xem không chỉ chia sẻ với những hy sinh của vị vua đầu tiên của triều Trần, mà còn cảm phục ông ở tình yêu sâu nặng.

Vẻ hồn nhiên, mới mẻ của diễn viên Hoàng Lan đã làm hài lòng khán giả trong vai diễn khá nặng ký so với một diễn viên mới bước vào nghề.

Hoàng Lan đã lột tả được tâm lý của một người từ đỉnh cao quyền lực, cứ dần bị đầy đọa xuống hố sâu của số phận bởi sự toan tính và bàn tay xếp đặt của chính mẹ mình và cha dượng - Thái sư Trần Thủ Độ. Hoàng Lan đã làm người xem đau đớn theo từng bước ngoặt của cuộc đời Lý Chiêu Hoàng, để cuối cùng, thở phào nhẹ nhõm khi Chiêu Thánh biết đặt vận mệnh dân tộc lên trên hết: "Trần Thủ Độ, tôi tha thứ cho ông!".

Với tài năng của mình, dường như không quá khó để Xuân Bắc và Quốc Khánh làm tốt được vai trò xuyên suốt của mình trong vở diễn.

Đã có rất nhiều vở kịch về đề tài lịch sử được dàn dựng, nhưng "Mỹ nhân và anh hùng" là một vở diễn có nhiều thông điệp để xem, từ sự chuyển tải khá nhuần nhuyễn của êkip dựng vở, xứng đáng là một vở diễn dành cho sự kiện Hà Nội 1.000 năm.