Xi-u
Cập nhật, ngày13/08/2009 09:58
Xi-u là nhạc cụ họ hơi, chi dǎm kép của dân tộc H'mông, một dân tộc sống ở vùng núi phía Bắc Việt Nam.
Xi-u gồm 4 bộ phận: Thân kèn, loa kèn, cọc dǎm và dǎm. Thân kèn là một ống rỗng hình trụ làm bằng gỗ cứng dài khoảng 25 cm.

Trên thân ống có khoét 8 lỗ bấm hình tròn, một lỗ phía sau ngay gần cọc dǎm, 7 lỗ phía trước được bố trí với khoảng cách gần như đều nhau tạo thành một hàng dọc.



 Loa kèn bằng đồng mỏng hình chóp. Cọc dǎm cuốn bằng kim loại. Dǎm làm bằng lông ngỗng.

Khi thổi Xi-u phải ngậm gần hết phần dǎm, rồi lấy hơi đằmg mũi, đẩy hơi ra đằng miệng tác động vào dǎm kèn. Bằng cách luồn hơi liên tục như vậy các nghệ nhân có thể thổi hàng giờ mà không cần ngắt hơi.

Âm vực của Xi-u rộng 2 quãng 8 là các âm: Đồ (đúng) - Rê (non) - Mi (non) - Fa ( già) - Sol (đúng) -La (non) - Si (non) - Đô (đúng).

Xi-u có các ngón kỹ thuật thổi như ngón láy, ngón vuốt, ngón rung vỗ, khi diễn tấu tuỳ theo tính chất từng bài mà người ta áp dụng các kỹ thuật trên.



Xi-u là nhạc cụ do nam giới sử dụng để hoà tấu với các nhạc cụ khác trong các nghi lễ phong tục của đồng bào dân tộc H'mông.
 
(Theo ÂNTTVN)