Phách
Cập nhật, ngày09/11/2009 10:52

Phách là nhạc khí thuộc bộ gõ của dân tộc Việt.

Có hai loại phách

Phách tre : được làm bằng một đoạn tre già dài khoảng 22 cm, rộng khoảng 5 cm. Dùi gõ bằng gỗ được tiện tròn, dài khoảng 30cm.

Âm thanh của phách tre gọn, trong. Khi diễn tấu phách tre được để trên chiếu, người diễn tấu cầm hai dùi ngồi xếp chân trên chiếu gõ. Phách tre dùng đệm cho hát ca trù hay hát văn.

Phách gỗ : được bằng gỗ cứng, dài khoảng 20 cm, rộng khoảng 5 cm. Âm thanh của phách gỗ vang, giòn. Khi diễn tấu phách gỗ được để trên chiếu, người diễn tấu ngồi xếp chân trên chiếu cầm hai dùi gõ bằng gỗ được tiện tròn gõ. Phách gỗ dùng trong dàn nhạc ca trù, hát văn.

Theo lời kể của GSTS Trần văn Khê về nghệ nhân (Bác Quách thị Hồ) gõ Phách như sau : "Gõ Phách là dùng hai cái que nhập lại thì tròn nhưng khi tách ra thì có phía tròn phía dẹp. Khi đánh phía dẹp xuống "đòn gõ" là " lá phách"; đánh phía tròn xuống là "tay ba", khi gõ phách thì phải "một tay thấp, một tay cao" "một tiếng nhẹ, một tiếng mạnh, một tiếng đục, một tiếng trong". Hai tiếng cùng đánh trong một lúc gọi là "chắc"." Phách làm nhiệm vụ giữ nhịp cho dàn nhạc, cho người múa, hát. Trong Ca Huế phách được làm bằng gỗ gọi là Sênh, người ta tự gõ Sênh để cầm nhịp.

Phách Ả đào dùng để đệm cho hát do chính Ả Ðào đảm nhiệm, hòa cùng với tiếng Ðàn Ðáy, tiếng Trống Chầu tạo nên một phong cách rất độc đáo. Phách được sử dụng trong Dàn Ðại nhạc, Dàn Nhạc Huyền của Cung Ðình, Dàn nhạc Sân khấu Tuồng, Ban nhạc Chầu Văn, Ban nhạc Ca Huế, Ban nhạc đám ma.

 
(Theo Giai điệu xanh)